İdari Hâkimlik İçin HMGS mi, İYÖS mü Gerekir?

İdari hâkimlik için HMGS mi, İYÖS mü gerekir? İdari hâkimlik sınavına hazırlanmak isteyen adayların sıkça sorduğu bu sorunun cevabı, mezun olunan bölüme ve ön sınav şartına tabi olup olunmadığına göre değişir.

Ön sınav şartına tabi hukuk fakültesi mezunlarının HMGS’den, hukuk fakültesi dışından idari hâkimliğe başvuru hakkı bulunan adayların ise İYÖS’ten başarılı olması gerekir.

Dolayısıyla idari hâkimlik hedefleyen herkes İYÖS’e girmez. Hazırlığa başlamadan önce mezuniyet alanınızı, muafiyet durumunuzu ve başvuru koşullarını birlikte değerlendirmeniz önemlidir.

Hukuk Fakültesi Mezunları İdari Hâkimlik İçin HMGS’ye mi Girmeli?

Evet. HMGS şartına tabi hukuk fakültesi mezunlarının, idari yargı hâkim yardımcılığı sınavına başvurabilmek için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’ndan başarılı olması gerekir. Bu adayların ayrıca İYÖS’e girmesi gerekmez.

Burada sıkça karıştırılan nokta, HMGS’nin yalnızca adli hâkimlik hedefleyen hukuk mezunlarını ilgilendirdiği düşüncesidir. Oysa ön sınav şartına tabi bir hukuk mezunu için idari hâkimlik başvurusunda da HMGS başarısı aranır.

Bu nedenle çalışma planınızı yalnızca hedeflediğiniz hâkimlik türüne göre değil, mezuniyetinizin gerektirdiği ön sınava göre de oluşturmalısınız.

İYÖS Nedir? Kimler İYÖS’e Girmelidir?

İYÖS’ün açılımı İdari Yargı Ön Sınavıdır. Bu sınav, hukuk fakültesi mezunu olmayan ancak ilgili mevzuat kapsamında idari yargı hâkim yardımcılığı sınavına başvurabilecek adaylarla ilgilidir.

Hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış adaylar, diğer koşulları da sağlamaları hâlinde ilgili başvuru kapsamına girebilir. Denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından mezun olanlar da belirtilen şartlar çerçevesinde değerlendirilir. ÖSYM’nin 2026 kılavuzu da İYÖS’e katılabilecek adayları bu kapsamda tanımlar.

İYÖS şartına tabi adayların, idari hâkimlik sınavına başvurmadan önce bu ön sınavdan başarılı olması gerekir.

Ancak “Bütün İİBF veya SBF mezunları İYÖS’e girerek idari hâkimliğe başvurabilir” şeklinde bir genelleme doğru değildir. Fakültenin adı kadar, mezun olunan programın mevzuatta aranan alan ve hukuk eğitimi koşullarını karşılaması da önemlidir.

HMGS’den Başarılı Olan Hukuk Mezunu Hangi Hâkimlik Sınavlarına Girebilir?

HMGS şartına tabi bir hukuk fakültesi mezunu, HMGS’den başarılı olduktan sonra diğer başvuru koşullarını da sağlaması hâlinde hem adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı hem de idari yargı hâkim yardımcılığı sınavına başvurabilir.

Bu durum, özellikle adli hâkimlik ile idari hâkimlik arasında henüz karar vermemiş hukuk öğrencileri ve mezunları açısından önemlidir. HMGS başarısı, gerekli koşulları taşıyan hukuk mezunlarının her iki sınava da başvurabilmesini sağlar.

Bununla birlikte HMGS’yi geçmek, hâkimlik sınavını kazanmak veya mesleğe atanmak anlamına gelmez. Ön sınav başarısının ardından ilgili yazılı yarışma sınavı ve sonraki değerlendirme aşamaları bulunur.

İYÖS’ten Başarılı Olan İİBF ve SBF Mezunları Adli Hâkimlik Sınavına Girebilir mi?

Hayır. İYÖS başarısı, hukuk fakültesi dışındaki ilgili programlardan mezun adaylara adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına başvuru hakkı vermez.

İYÖS, bu adayların idari yargı hâkim yardımcılığı süreciyle ilgilidir. Adli yargı başvurularında ise hukuk fakültesi mezuniyeti veya mevzuatta belirtilen yabancı hukuk fakültesi mezuniyetine ilişkin koşullar aranır.

HMGS ve İYÖS arasındaki temel farkı aşağıdaki tabloda görebilirsiniz:

Bu nedenle idari hâkimlik için HMGS ve İYÖS, adayın tercihine göre birbirinin yerine kullanılabilen iki sınav değildir.

İdari Hâkimlikte Hukuk Dışı Mezunlar İçin Kontenjan Sınırı Var mı?

Evet. İdari yargı hâkim yardımcılığı alımlarında hukuk fakültesi dışından alınacak adaylar için kontenjan sınırlaması bulunur.

Hukuk fakültesi mezunu olmayan adayların sayısı, her dönemde alınacak toplam idari yargı hâkim yardımcısı sayısının yüzde 20’sini geçemez. Adalet Bakanlığının sınav ilanında da bu sınırlama açıkça belirtilir.

Bu oran, hukuk dışı mezunlara her alımda mutlaka yüzde 20 kontenjan ayrılacağı anlamına gelmez; bir üst sınırı ifade eder.

Dolayısıyla İYÖS’ten başarılı olmak önemli bir aşamadır. Ancak hazırlık sürecinde mezuniyet koşullarını, ilgili dönemin alım ilanını ve kontenjan düzenlemelerini de dikkate almalısınız.

HMGS ve İYÖS Başarı Puanı Kaçtır?

Hem HMGS’de hem de İYÖS’te 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır.

ÖSYM’nin 2026-HMGS/2 ve 2026-İYÖS kılavuzunda puan hesaplaması için adayların ham puanlarının ortalamasını ve standart sapmasını içeren bir yöntem yer alır. Bu nedenle 70 puanı sabit bir doğru sayısıyla eşitlemek doğru değildir. Başarı puanı ile bu puana ulaşmak için gereken doğru sayısı farklı kavramlardır.

Çalışma planınızı oluştururken yalnızca baraj puanına değil, konu eksiklerinize, soru çözüm performansınıza ve sınavın güncel değerlendirme yöntemine de odaklanmalısınız.

Her Mezun İçin HMGS veya İYÖS Zorunlu mu?

Hayır. HMGS ve İYÖS bakımından geçiş ve muafiyet hükümleri bulunur. Bu nedenle her hukuk fakültesi veya ilgili İİBF/SBF programı mezununun mutlaka ön sınava girmesi gerektiği söylenemez.

Adalet Bakanlığının başvuru koşullarında, ilgili yükseköğretim kurumlarına 24 Ekim 2019 tarihinden sonra kayıt yaptıran ve 31 Mart 2024 tarihinden sonra mezun olan adaylar için mezuniyet alanına göre HMGS veya İYÖS başarısı aranır. Bu iki tarih koşulu birlikte değerlendirilmelidir. 

Başvuru öncesinde kayıt ve mezuniyet bilgilerinizi ilgili dönemin resmî ilanıyla karşılaştırmanız, ön sınav şartına tabi olup olmadığınızı doğru belirlemenizi sağlar.

Dış link önerisi: Başarı puanı ve değerlendirme yöntemi için ÖSYM HMGS ve İYÖS başvuru kılavuzuna, hâkim yardımcılığı başvuru koşulları için Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü duyurularına bağlantı verin.

İdari Hâkimlik İçin HMGS mi, İYÖS mü?

İdari hâkimlik için hangi ön sınavın gerekli olduğu, öncelikle mezuniyet alanınıza ve ön sınav şartına tabi olup olmadığınıza bağlıdır.

Hukuk fakültesi mezunuysanız ve HMGS şartına tabiyseniz HMGS’den başarılı olmanız gerekir; ayrıca İYÖS’e girmeniz gerekmez. Hukuk fakültesi dışından, mevzuatta belirtilen başvuru koşullarını karşılayan bir programdan mezunsanız ve İYÖS şartına tabiyseniz gerekli ön sınav İYÖS’tür.

Hazırlığa doğru sınavdan başlamak, zamanınızı ve çalışma emeğinizi daha verimli kullanmanızı sağlar. Ön sınav koşullarınızı netleştirdikten sonra konu anlatımı, düzenli tekrar ve soru çözümünü kapsayan bir plan oluşturabilirsiniz.

İdari hâkimlik hedefinize uygun hazırlık programını belirlemek için Yetki Uzem’in HMGS eğitimlerini ve idari hâkimlik eğitim seçeneklerini inceleyin. Ders kapsamlarını ve program ayrıntılarını karşılaştırarak çalışma planınıza uygun seçeneği değerlendirin.