Avukatlık Stajına Başlamadan Önce HMGS’yi Geçmek Zorunlu mu?

Avukatlık stajı için HMGS şartı, hukuk fakültesinden mezun olanların mesleğe adım atmadan önce netleştirmesi gereken konulardan biridir. Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’nı (HMGS) geçmeden staja başlanıp başlanamayacağı, adayın sınava tabi olup olmadığına bağlıdır.

HMGS’ye tabi hukuk fakültesi mezunları, avukatlık stajına başlamadan önce sınavda başarılı olmalıdır. HMGS’den muaf olan mezunlar için ise bu şart aranmaz. Türkiye Barolar Birliği, staj başvuru dosyalarında adayın muafiyet durumunun veya HMGS başarı belgesinin kontrol edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Bu yazıda avukatlık stajına başlama şartlarını, HMGS muafiyetini ve sınav başarısının staj sürecindeki yerini ele alıyoruz.

Avukatlık Stajına Başlamak İçin HMGS Şart mı?

HMGS’ye tabi olan hukuk fakültesi mezunları için evet. Ancak her hukuk mezununun sınava girmesi gerektiğini söylemek doğru değildir.

Avukatlık stajı için HMGS şartı bakımından iki farklı durum söz konusudur:

• HMGS’den muaf olanlar: Diğer staj şartlarını sağlamaları hâlinde sınava girmeden avukatlık stajına başlayabilir.

Bu nedenle staj planınızı oluşturmadan önce hukuk fakültesine kayıt ve mezuniyet tarihlerinizi kontrol etmeniz gerekir.

Avukatlık Kanunu’na Göre HMGS Staj İçin Zorunlu mu?

HMGS’nin avukatlık stajına etkisi, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 16. maddesinde düzenlenmiştir.

Madde, staj başvurusu için HMGS’de başarılı olmanın yanında vatandaşlık, hukuk eğitimi ve avukatlığa kabule engel bulunmaması gibi koşulları da arar. Dolayısıyla sınavı geçmek, HMGS’ye tabi bir aday açısından staja başlamanın şartlarından biridir; tek başına bütün başvuru koşullarının sağlandığı anlamına gelmez. 

Bu nedenle HMGS’ye tabi bir adayın “Önce avukatlık stajına başlayayım, sınavı daha sonra geçerim.” şeklinde hareket etmesi mümkün değildir. Önce sınav başarı şartı sağlanmalı, ardından gerekli belgelerle staj başvurusu yapılmalıdır. 

Avukatlık Stajı İçin HMGS’den Kaç Puan Almak Gerekir?

HMGS’de başarılı sayılabilmek için 100 üzerinden en az 70 puan almak gerekir. Yalnızca sınava katılmış olmak, başarı şartını karşılamaz. 

Örneğin, açıklanan sınav sonucuna göre 69 puan alan bir aday HMGS başarı koşulunu sağlayamaz. HMGS’ye tabi olan bu adayın, sonraki sınavlardan birinde başarılı olması gerekir.

70 veya daha yüksek puan alan aday ise HMGS başarı şartını karşılar. Bundan sonraki aşama, başvurulacak baronun istediği belgeleri hazırlamak ve diğer staj koşullarını sağlamaktır.

HMGS’den Muaf Olanlar Avukatlık Stajına Başlayabilir mi?

Evet. HMGS’den muaf olan hukuk fakültesi mezunları, diğer yasal şartları sağlamaları hâlinde sınava girmeden avukatlık stajına başlayabilir. 

Muafiyet değerlendirmesinde özellikle 24 Ekim 2019 ve 31 Mart 2024 tarihleri önemlidir.

Adalet Bakanlığının açıklamaları doğrultusunda:

• 24 Ekim 2019 tarihinden önce hukuk fakültesine kayıt yaptıranlar muafiyet kapsamındadır. Bakanlığın sıkça sorulan sorular açıklamasında, 24 Ekim 2019 tarihinde kayıt yaptıranların da muaf olduğu belirtilmektedir.
• 31 Mart 2024 tarihinden önce mezun olanlar için HMGS başarı şartı aranmaz.
• 24 Ekim 2019 tarihinden sonra kayıt yaptırıp 31 Mart 2024 tarihinden önce mezun olmayan adaylar, genel olarak HMGS başarı şartına tabidir. 

Yatay geçiş veya yurt dışı hukuk eğitimi gibi durumlarda esas alınacak tarih ayrıca önem taşır. Örneğin, hukuk dışındaki bir bölümden hukuk fakültesine geçişte hukuk fakültesine geçiş tarihi; yurt dışı hukuk mezunlarında mezuniyet tarihinin belirlenmesinde ise fark derslerinin başarıyla tamamlandığı tarih dikkate alınır.

Bu nedenle avukatlık stajı başvurusundan önce muafiyet durumunuzu eğitim belgeleriniz üzerinden netleştirmeniz yararlı olacaktır. Daha detaylı bilgi için Adalet Bakanlığı’nın web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Avukatlık Kanunu’na Göre Avukatlığa Kabul Şartları Nelerdir?

Avukatlığa kabul şartları, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenmiştir. Genel olarak adayın:

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması,
• Türk hukuk fakültelerinden birinden mezun olması veya yabancı hukuk fakültesi mezunuysa gerekli eksik derslerden başarılı olması,
• Avukatlık stajını tamamlayarak staj bitim belgesi alması,
• Levhasına yazılmak istediği baronun bölgesinde ikamet etmesi,
• Kanunda belirtilen avukatlığa kabul engellerinin bulunmaması gerekir.

Burada avukatlığa kabul şartları ile avukatlık stajına başlama şartlarını birbirinden ayırmak gerekir. Kanunun 3. maddesi mesleğe kabulü, 16. maddesi ise staja başvururken aranan koşulları düzenler.

Avukatlık Stajı Ne Kadar Sürer?

Avukatlık Kanunu’nun 15. maddesine göre avukatlık stajı bir yıldır.

Stajın:

• İlk altı ayı mahkemelerde,
• Kalan altı ayı ise en az beş yıl kıdemi bulunan ve staj yapılan baroya kayıtlı bir avukat yanında gerçekleştirilir.

Dolayısıyla hukuk fakültesinden mezun olmak, tek başına avukatlık mesleğine başlamak için yeterli değildir. Adayın gerekli koşulları sağlaması, HMGS’ye tabi ise sınavda başarılı olması ve stajını tamamlaması gerekir.

HMGS’yi Geçmeden Baroya Staj Başvurusu Yapılabilir mi?

HMGS’ye tabi adaylarda başarı şartı, staj listesine yazılma başvurusu aşamasında aranır. Türkiye Barolar Birliği, ilgili adayların HMGS başarı belgesinin staj başvuru dosyasında denetlenmesi gerektiğini belirtmektedir. 

Bu nedenle sınava tabi bir hukuk mezunu, HMGS’yi geçmeden avukatlık stajına başlayamaz. Muaf adaylardan ise HMGS başarı belgesi yerine muafiyet durumunu ortaya koyan eğitim belgeleri istenebilir.

Başvuru hazırlığı yaparken ilgili baronun güncel belge listesini incelemek, eksik evrak nedeniyle sürecin uzamasını önlemeye yardımcı olur.

HMGS’den Bir Kez Başarılı Olmak Yeterli mi?

Mevcut düzenlemelerde, HMGS’de başarılı olan adayların her yıl yeniden sınava girerek başarılarını yenilemelerini gerektiren bir koşul bulunmamaktadır. Avukatlık stajı açısından aranan şart, HMGS’de başarılı olmaktır. 

Bu nedenle HMGS’den 75 puan alan ve stajına bir yıl sonra başlamayı planlayan adayın, yalnızca aradan zaman geçtiği için tekrar sınava girmesi gerekmez. Başvuru sırasında diğer staj şartlarının da sağlanmış olması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Avukatlık stajına başlamadan önce HMGS’yi geçmek zorunlu mu?

HMGS’ye tabi hukuk fakültesi mezunları için evet. Muaf olan mezunların ise diğer staj şartlarını sağlamaları yeterlidir.

Avukatlık stajı için HMGS’den kaç puan almak gerekir?

HMGS başarı şartını sağlamak için en az 70 puan alınmalıdır.

HMGS’den 69 alan avukatlık stajına başlayabilir mi?

Açıklanan sınav sonucuna göre başarısız olan ve HMGS’ye tabi bulunan aday staja başlayamaz. Sınavda başarılı olması gerekir.

HMGS’den bir kez 70 almak yeterli mi?

Evet. Mevcut düzenlemelerde başarılı adaylar için yıllık sınav yenileme şartı bulunmamaktadır.

Avukatlık stajı kaç yıl sürer?

Avukatlık stajı bir yıldır. İlk altı ay mahkemelerde, kalan altı ay ise kanunda belirtilen koşulları taşıyan bir avukat yanında yapılır.

HMGS’ye Tabiyseniz Stajdan Önce Sınavı Geçmelisiniz!

Avukatlık stajı için HMGS şartı, adayın muafiyet durumuna göre değişir. Sınavdan muaf olanlar diğer koşulları sağlayarak staj başvurusu yapabilir. HMGS’ye tabi olanlar ise önce sınavda başarılı olmalıdır.

Mesleğe geçiş sürecinizi planlarken ilk adımınız, kayıt ve mezuniyet tarihlerinizi kontrol etmek olsun. Sınava tabiyseniz hazırlık sürecinizi konu çalışması, düzenli tekrar ve soru çözümünü birlikte yürütecek şekilde oluşturun.

Avukatlık hedefinize hazırlıklı ilerlemek için Yetki Uzem’in HMGS eğitim seçeneklerini inceleyin. İhtiyaçlarınıza uygun program hakkında bilgi alın ve sınava hazırlık sürecinizi bugünden planlayın.