Avukatlıktan Geçiş Hakimlik Sınavı Şartları Nelerdir?
Avukatlıktan geçiş hakimlik sınavı şartları, hâkimlik ve savcılık kariyerine yönelmek isteyen avukatların en çok araştırdığı konular arasında yer almaktadır. Avukatlık mesleğinden adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığına geçişte özellikle yaş sınırı, fiilî avukatlık süresi ve başvuru belgeleri belirleyici olmaktadır.
Avukatlıktan geçiş sınavını diğer hâkimlik sınavlarından ayıran en önemli özellikler, 45 yaş sınırı ve en az üç yıl fiilen avukatlık yapma şartıdır. Bununla birlikte yalnızca baroya kayıtlı olmak her durumda yeterli olmayabilir. Adayın avukatlık yaptığı süreleri resmî belgelerle gösterebilmesi gerekir.
Bu yazıda avukatlıktan geçiş hakimlik yaş sınırı, üç yıllık avukatlık süresinin nasıl hesaplandığı, avukatlık stajının bu süreye dahil edilip edilmediği ve kimlerin birden fazla hâkimlik sınavına başvurabileceği açıklanmaktadır.
Avukatlıktan Geçiş Hakimlik Sınavı Nedir?
Avukatlıktan geçiş hakimlik sınavı, resmî adıyla Avukatlık Mesleğinden Adli Yargı Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavı, belirli bir süre fiilen avukatlık yapan hukuk fakültesi mezunlarının adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığına başvurabilmesini sağlayan sınavdır.
Bu sınav, doğrudan “hâkimliğe geçiş” anlamına gelmez. Adayların yazılı yarışma sınavında ve ardından gerçekleştirilen mülakatta başarılı olmaları gerekir.
Avukatlıktan Geçiş Hakimlik Sınavı Genel Başvuru Şartları
Avukatlık mesleğinden adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığına başvuracak adayların temel olarak şu şartları taşıması gerekir:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
- Hukuk fakültesinden mezun olmak veya gerekli denklik şartlarını sağlamak,
- Sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 45 yaşını doldurmamış olmak,
- Yazılı sınav tarihi itibarıyla avukatlık mesleğinde fiilen en az üç yıl çalışmış olmak,
- Kamu haklarından yasaklı bulunmamak,
- Askerlik yönünden gerekli şartları taşımak,
- Görevi sürekli olarak yapmaya engel bir sağlık durumunun bulunmaması,
- Kanunda belirtilen suçlardan hükümlü veya belirli suçlardan dolayı soruşturma ya da kovuşturma altında olmamak,
- Hâkimlik ve savcılık mesleğine yakışmayacak tutum ve davranışlarda bulunmamış olmak.
Bu koşulların tamamı başvuru döneminde yayımlanan Adalet Bakanlığı ve ÖSYM ilanları üzerinden kontrol edilmelidir.
Avukatlıktan Geçiş Hakimlik Yaş Sınırı Kaçtır?
Avukatlıktan geçiş hakimlik sınavını diğer hâkimlik sınavlarından ayıran temel unsurlardan biri yaş sınırıdır.
Adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı ile idari yargı hâkim yardımcılığı sınavlarında, giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak gerekir.
Avukatlık mesleğinden adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı sınavında ise adayın, sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 45 yaşını doldurmamış olması gerekir. Bu nedenle yaş şartı değerlendirilirken yalnızca adayın sınav günündeki yaşı değil, sınav yılının 1 Ocak tarihi esas alınır.
35 Yaşın Altındaki Avukatlar Hangi Sınavlara Girebilir?
35 yaşın altındaki bir hukuk fakültesi mezunu, diğer başvuru şartlarını da taşıyorsa:
- Adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına,
- İdari yargı hâkim yardımcılığı sınavına,
- En az üç yıl fiilî avukatlık şartını sağlıyorsa avukatlıktan geçiş adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına
başvurabilir.
Adayların koşullarını taşımaları hâlinde aynı başvuru döneminde birden fazla sınav türünü seçebilmeleri mümkündür.
Üç Yıllık Fiilî Avukatlık Şartı Nedir?
Avukatlıktan geçiş hakimlik sınavı şartları arasında en çok dikkat edilmesi gereken konulardan biri, en az üç yıl fiilen avukatlık yapmış olmaktır.
Burada yalnızca avukatlık ruhsatına sahip olmak veya üç yıl boyunca baroya kayıtlı görünmek değil, avukatlık mesleğinin fiilen yürütülmüş olması önem taşır. Fiilî çalışma süresi, başvuru sırasında ve gerektiğinde mülakat öncesinde sunulan belgeler üzerinden değerlendirilir.
Serbest avukatların, fiilen avukatlık yaptıkları tarihleri gösteren kayıtlı oldukları barodan alınmış baro yönetim kurulu kararını sunmaları istenebilir. Kamu kurumlarında avukat veya hukuk müşaviri olarak çalışanlardan ise görev unvanlarını ve hizmet sürelerini gösteren belgeler talep edilmektedir.
Avukatlık Stajı Üç Yıllık Süreye Dahil Edilir mi?
Avukatlık stajı, avukatlıktan geçiş sınavında aranan üç yıllık fiilî avukatlık süresine dahil edilmez. Adayın avukatlık stajını tamamladıktan ve avukatlık mesleğini fiilen yapmaya başladıktan sonra en az üç yıllık süreyi doldurması gerekir.
Dolayısıyla bir yıllık avukatlık stajıyla birlikte toplam üç yıllık meslek geçmişine sahip olmak yeterli değildir. Aranan süre, stajdan ayrı olarak üç yıl fiilen avukatlık yapılmış olmasıdır.
Üç Yıllık Süre Ne Zaman Tamamlanmış Olmalıdır?
Üç yıllık fiilî avukatlık süresinin başvuru tarihinde değil, ilgili sınav ilanında belirtilen yazılı yarışma sınavı tarihinde tamamlanmış olması esas alınabilir.
Örneğin aday başvuru tarihinde henüz üç yılı doldurmamış olsa bile yazılı sınav tarihinde bu süreyi tamamlayacaksa sınava katılma hakkı elde edebilir. Ancak başvuru tarihiyle sınav tarihi arasındaki dönemde de fiilen avukatlık yaptığını ayrıca belgelemesi gerekebilir.
Yalnızca Baroya Kayıtlı Olmak Yeterli mi?
Yalnızca üç yıl boyunca baroya kayıtlı görünmek, her durumda üç yıllık fiilî avukatlık şartının sağlandığı anlamına gelmez. Esas olan, ilgili dönemde gerçekten avukatlık mesleğinin yürütülmüş olması ve bu sürenin resmî belgelerle kanıtlanabilmesidir.
Serbest avukatlar açısından fiilî çalışma tarihlerini gösteren baro yönetim kurulu kararı temel belgelerden biridir. Kamu kurumlarında veya kuruluşlarında çalışan avukatlar ile avukatlık ruhsatına sahip hukuk müşavirlerinin ise görev unvanlarını ve çalışma sürelerini gösteren hizmet belgelerini sunmaları gerekir.
Bu nedenle adayların başvuru öncesinde baro kayıtlarını, hizmet dökümlerini ve görev belgelerini kontrol etmeleri önemlidir.
Vergi Kaydı Açtırmak Zorunlu mu?
Güncel sınav ilanlarında serbest avukatlar için temel olarak fiilen avukatlık yapılan tarihleri gösteren baro yönetim kurulu kararı talep edilmektedir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca vergi kaydının bulunup bulunmadığına göre yapılmaz.
Bununla birlikte adayın sunduğu belgelerde tereddüt oluşması durumunda fiilî avukatlığın tespiti için ek bilgi ve belgeler istenebilir. Başvuru şartlarının kesin değerlendirmesi Adalet Bakanlığı tarafından yapılır.
Başka Bir İşte Sigortalı Çalışılan Süre Avukatlıktan Sayılır mı?
Adayın baroya kaydı devam ederken avukatlık dışında başka bir meslekte sigortalı olarak çalışması, üç yıllık fiilî avukatlık süresinin hesaplanmasında önem taşır.
Örneğin bir kişinin baro kaydı üç yıl boyunca devam etmiş ancak bu sürenin sekiz ayında avukatlık dışında başka bir görevde çalışmış olması durumunda, ilgili sekiz aylık dönem fiilî avukatlık süresi olarak kabul edilmeyebilir.
Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında avukat veya avukatlık ruhsatına sahip hukuk müşaviri olarak geçirilen süreler, gerekli belgelerin sunulması hâlinde değerlendirmeye alınabilir. Bu nedenle önemli olan sigortalı çalışmanın bulunması değil, kişinin hangi unvanla ve hangi görevi yerine getirerek çalıştığıdır.
Örneklerle Kimler Avukatlıktan Geçiş Sınavına Girebilir?
30 Yaşında ve Üç Yıllık Avukatlığı Olmayan Aday
30 yaşında, hukuk fakültesi mezunu ancak üç yıllık fiilî avukatlık süresini tamamlamamış bir aday, diğer şartları taşıması hâlinde adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı ile idari yargı hâkim yardımcılığı sınavlarına başvurabilir.
Ancak üç yıllık fiilî avukatlık şartını sağlamadığı için avukatlıktan geçiş adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına başvuramaz.
Adayın mezuniyet ve üniversiteye kayıt tarihi nedeniyle HMGS şartına tabi olması durumunda, ilgili sınavdan gerekli puanı da almış olması gerekir.
30 Yaşında ve Üç Yıllık Avukatlığı Bulunan Aday
30 yaşında ve en az üç yıllık fiilî avukatlık deneyimine sahip bir hukuk fakültesi mezunu, diğer şartları da taşıyorsa:
- Adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı,
- İdari yargı hâkim yardımcılığı,
- Avukatlık mesleğinden adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı
sınavlarının üçüne de başvurabilir.
Her sınavın değerlendirmesi ve başarı sıralaması ayrı yapılır.
38 Yaşında ve Üç Yıllık Avukatlığı Bulunan Aday
38 yaşındaki bir aday, 35 yaş sınırını geçtiği için normal adli yargı ve idari yargı hâkim yardımcılığı sınavlarına başvuramaz.
Ancak sınav yılının 1 Ocak tarihi itibarıyla 45 yaşını doldurmamışsa ve en az üç yıllık fiilî avukatlık şartını sağlıyorsa avukatlıktan geçiş adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına başvurabilir.
Avukatlıktan Geçiş Hakimlik Kontenjanları
Avukatlıktan geçiş hakimlik sınavında açılan kontenjanlar, genel adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı kontenjanlarına göre çoğunlukla daha sınırlı olmaktadır.
Örneğin 2025 yılı sınav ilanında:
- 850 adli yargı hâkim ve savcı yardımcısı,
- 100 avukatlık mesleğinden adli yargı hâkim ve savcı yardımcısı,
- 50 idari yargı hâkim yardımcısı
alınacağı açıklanmıştır.
Avukatlık mesleğinden geçiş kontenjanının daha düşük olması, adaylar arasındaki sıralama rekabetini artırabilir. Yazılı sınavda 70 puan ve üzerinde almak tek başına mülakata çağrılmayı garanti etmez. Son yayımlanan ilanda, avukatlık mesleğinden alınacak 100 kişilik kadro için en yüksek puandan başlanarak 200 adayın mülakata çağrılacağı belirtilmiştir.
Bu nedenle adayların yalnızca asgari puanı hedeflemek yerine kontenjan sıralamasında güçlü bir konuma ulaşabilecek şekilde hazırlanması gerekir.
Avukatlıktan Geçiş Hakimlik Sınavına Nasıl Hazırlanılmalı?
Avukatlık pratiğine sahip olmak, sınav konularına hâkim olmak açısından önemli bir avantaj sağlayabilir. Ancak avukatlıktan geçiş hakimlik sınavı; geniş konu kapsamı, farklı hukuk dalları ve sıralama esaslı yapısı nedeniyle planlı bir hazırlık süreci gerektirir.
Etkili bir çalışma programında:
- Konular sınav ağırlıklarına göre planlanmalı,
- Güncel mevzuat değişiklikleri takip edilmeli,
- Konu anlatımı ile soru çözümü birlikte yürütülmeli,
- Düzenli deneme sınavları uygulanmalı,
- Eksik hukuk alanları belirlenerek tekrar programı hazırlanmalıdır.
Yetki Uzem avukatlıktan geçiş hakimlik eğitimleri, sınava hazırlık sürecini sistemli şekilde yürütmek isteyen adaylara konu anlatımı, soru çözümü, tekrar ve sınav odaklı çalışma desteği sunmayı amaçlar.
Avukatlıktan Geçiş Hakimlik Şartlarını Doğru Değerlendirin
Avukatlıktan geçiş hakimlik sınavı şartları değerlendirilirken yalnızca yaş ve baro kayıt süresine bakmak yeterli değildir. Adayın sınav yılının 1 Ocak tarihi itibarıyla 45 yaşını doldurmamış olması, hukuk fakültesi mezuniyeti ve en az üç yıllık fiilî avukatlık süresini resmî belgelerle kanıtlayabilmesi gerekir.
Özellikle başka bir işte çalışılan dönemler, askerlik süreleri, kamu kurumlarında avukat veya hukuk müşaviri olarak geçirilen zamanlar ve baro kayıtları başvuru öncesinde dikkatle incelenmelidir.
Avukatlıktan geçiş yoluyla hâkim ve savcı yardımcılığı hedefliyorsanız hazırlığınızı son döneme bırakmadan, güncel mevzuata ve sınav sistemine uygun bir programla ilerlemeniz önemlidir. Yetki Uzem’in avukatlıktan geçiş hakimlik hazırlık programlarını inceleyerek eğitim süreci, kaynaklar ve çalışma planı hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
